Tıkalı Gider Nasıl Açılır? Vantuz, Spiral ve Diğer Güvenli Yöntemler

Tıkalı bir gideri açmak için en nazik araçlarla başlayın: görünen saç veya kalıntıları çıkarın, ardından iyi oturan bir vantuz kullanın. Bu işe yaramazsa lavabonun altındaki sifonu temizleyin ya da tıkanıklığı parçalamak veya dışarı çekmek için boruya bir gider açma spirali sokun.

Kimyasal gider açıcılar son çare olmalıdır. Bunlar cildi ve gözleri yakabilen güçlü asitler ya da kostik maddelerdir.

Kısa cevap

• Gider tıpasını çıkarın ve ulaşabildiğiniz saç ya da pislikleri çekip alın.
• Lavaboyu ya da klozeti kısmen suyla doldurun, ardından vantuzu sıkıca oturtarak pompalayın.
• Vantuz kullanırken taşma deliğini ya da ikinci lavabo giderini kapatın.
• Vantuz işe yaramazsa sifonu temizleyin ya da elle kullanılan bir gider açma spirali kullanın.
• Plastik (PVC) borulara kaynar su dökerken dikkatli olun.
• Karbonat ve sirke köpürür, ancak temizleme güçleri sınırlıdır.
• Birden fazla gider aynı anda taşıyorsa suyu kullanmayı bırakın ve yardım çağırın.

Başlamadan Önce

Lastik eldiven, bir kova, eski havlular, bir el feneri, bir vantuz ve varsa elle kullanılan bir gider açma spirali hazırlayın.

Boruya zaten kimyasal bir gider açıcı döktüyseniz vantuz kullanmayın ve başka bir ürün eklemeyin. Vantuz kimyasalın üzerinize sıçramasına neden olabilir. Göz koruması takın ve bunun yerine bir tesisatçı çağırmayı düşünün.

1. Adım: Ulaşabildiğiniz Kısmı Temizleyin

Banyodaki tıkanıkların çoğu, giderin üst kısmına takılmış saçtan ibarettir.

1. Tıpayı ya da süzgeci çıkarın. Basmalı (pop-up) tıpalar genellikle çekilerek ya da çevrilerek çıkar; ancak bazıları lavabonun altındaki bir somunla tutturulmuştur.
2. Eldivenli parmaklarınızla ya da bükülmüş bir telle saçları ve pislikleri çekip alın.
3. Gideri test etmek için su akıtın. Su akıyorsa işiniz bitmiştir.

2. Adım: Vantuzu Doğru Kullanın

Teknik, güçten daha önemlidir.

1. Su ekleyin. Lavaboyu, küveti ya da klozeti vantuzun kauçuk kısmını örtecek kadar kısmen doldurun. Vantuzlar havayı değil suyu hareket ettirir.
2. Diğer açıklıkları kapatın. Banyo lavabolarında ve küvetlerde taşma deliğine ıslak bir bez tıkayın. Çift gözlü mutfak evyesinde diğer gideri kapatın.
3. Sıkıca oturtun. Vantuzun kauçuk kısmını giderin tam üzerine yerleştirin.
4. Ritimle pompalayın. Nazikçe aşağı bastırın, sonra sertçe yukarı çekin. Geri çekmek, tıkanıklığı daha da sıkıştırmak yerine gevşetmeye yardımcı olur.
5. Tekrarlayın. Kısa setler hâlinde devam edin, sonra test edin. Su kenara doğru yükselirse durun.

3. Adım: Lavabonun Altındaki Sifonu Temizleyin

Lavabonun altındaki kıvrımlı boru, yani sifon (P veya U tipi sifon), çoğu zaman tıkanıklığı barındırır.

1. Akacak suyu toplamak için sifonun altına bir kova koyun.
2. Kıvrımın iki yanındaki rakor somunlarını elle ya da pense ile gevşetin.
3. Sifonu çıkarın, içini boşaltın ve temizleyin.
4. Yerine takın, somunları elle sıkın ve sızıntı olup olmadığını kontrol etmek için su akıtın.

4. Adım: Gider Açma Spirali Kullanın

Tıkanıklık sifonun ilerisindeyse elle kullanılan bir gider açma spirali (tesisatçı yayı da denir) ona ulaşabilir.

1. Teli gidere ya da sifonu çıkardığınız yerdeki boruya sokun.
2. İlerledikçe kolu itin ve çevirin.
3. Direnç hissettiğinizde, tıkanıklığı parçalamak ya da yakalamak için teli çevirirken ileri geri hareket ettirin.
4. Teli yavaşça çıkarın ve beraberinde gelenleri temizleyin.
5. Her şeyi yeniden takın ve gideri bol soğuk suyla yıkayın.

Klozetlerde asla normal bir gider spirali kullanmayın. Bunun yerine klozet spirali (klozet burgusu) kullanın.

Ne İşe Yarar, Ne Yaramaz: Yöntemlerin Karşılaştırması

Kaynar Su Hakkında Bir Not

İnternette sık sık kaynar su önerilir, ancak bunun gerçek sakıncaları vardır. Kaynar su 100°C'dir (212°F); oysa bir PVC boru üreticisi, PVC için azami çalışma sıcaklığını 60°C (140°F) olarak belirtir. Yağ tıkanıklıkları için Oregon State Üniversitesi'nin bir tesisat rehberi aslında sıcak sudan kaçınılmasını önerir; çünkü sıcak su yağı borunun daha aşağısına taşıyabilir ve yağ orada soğuyup birikir.

Karbonat ve Sirke Hakkındaki Gerçek

Karbonat ile sirkeyi karıştırmak bol miktarda köpük oluşturur. Bu tepkime su, karbondioksit ve sodyum asetat adlı hafif bir tuz üretir. Tasmania Üniversitesi'nden bir kimyacı, köpürmenin çoğunlukla görüntüden ibaret olduğunu, ancak kabarcıkların hafif bir tıkanıklık üzerinde küçük bir mekanik etkisi olabileceğini belirtir. Yavaş akan bir giderde denemekte sakınca yoktur, ancak sert bir tıkanıklığı açmasını beklemeyin.

Kimyasal Gider Açıcılarda Güvenlik

Kimyasal gider açıcılar güçlü kostik maddeler ya da güçlü asitlerdir. Yaygın bir bileşen olan sodyum hidroksit ciddi yanıklara yol açabilir. Kullanmayı seçerseniz:

• Etiketi okuyun ve talimatlara harfiyen uyun.
• Koruyucu gözlük ve lastik eldiven takın.
• Tamamen tıkalı bir giderde kullanmayın.
• Giderde bir kimyasal varken asla farklı bir kimyasal açıcı eklemeyin.
• Gider açıcıyı asla çamaşır suyu ya da başka temizlik ürünleriyle karıştırmayın.
• Kimyasal açıcı ekledikten sonra asla vantuz kullanmayın.
• Çocukların ulaşamayacağı kilitli bir yerde saklayın.

Gider açıcı cildinize ya da gözlerinize temas ederse en az 15 dakika bol suyla yıkayın ve tıbbi yardım alın. ABD'de Poison Help hattını 1-800-222-1222 numarasından arayın. Başka ülkelerde yerel zehir danışma merkezinizi ya da acil durum numarasını arayın.

Ne Zaman Tesisatçı Çağırmalısınız?

Kendin yap yöntemleri, tek bir giderdeki birçok tıkanıklıkta işe yarar. Şunları fark ederseniz bir tesisatçı ya da yerel kanalizasyon idaresini arayın:

• Birden fazla giderin aynı anda taşması. Bu, ana kanalizasyon hattının tıkalı olduğu anlamına gelebilir.
• Başka bir yerde su açtığınızda klozetlerden ya da giderlerden gelen guruldama sesleri.
• Yer süzgecinden su gelmesi ya da atık suyun küvete veya duşa geri taşması.
• Vantuz ve spiral kullanıldıktan sonra sürekli geri gelen bir tıkanıklık.
• Çalışırken fark ettiğiniz sızıntılar ya da hasarlı borular.

Atık su geri taşıyorsa çamaşır ve bulaşık makinesi dahil suyu kullanmayı hemen bırakın. Çocukları ve evcil hayvanları uzak tutun. Bazı belediyeler, siz bir tesisatçıya para ödemeden önce tıkanıklığın kamuya ait ana kanalizasyon hattında olup olmadığını kontrol eder.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Lavaboya yağ dökmek. Yağ boruda katılaşır. Yağların soğumasını bekleyin ve çöpe atın.

Taşma deliğini kapatmadan lavaboda vantuz kullanmak. Basınç, tıkanıklığa ulaşmak yerine taşma deliğinden kaçar.

Klozette gider spirali kullanmak. Bunun yerine klozet spirali kullanın.

Ürünleri karıştırmak. Gider açıcıları birleştirmek ya da çamaşır suyu eklemek tehlikeli tepkimelere yol açabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tıkalı bir gideri açmanın en hızlı yolu nedir?

Çoğu lavabo ve küvet için sıkıca oturan bir vantuz, en hızlı güvenli seçenektir. Sorun saçtan kaynaklanıyorsa saçları elle çekip almak daha da hızlıdır. Bunlar işe yaramazsa sonraki adım gider açma spiralidir.

Gidere kaynar su dökmek güvenli mi?

Dikkatli olun. PVC boruların dayanım sıcaklığı azami yaklaşık 60°C'dir (140°F); bu, kaynama noktasının oldukça altındadır. Ayrıca yağ tıkanıklıklarında sıcak su, yağı yalnızca borunun daha aşağısına taşıyabilir.

Karbonat ve sirke gideri gerçekten açar mı?

Pek değil. Tepkime çoğunlukla köpük, su ve hafif bir tuz oluşturur. Biraz yavaş akan bir gidere yardımcı olabilir, ancak saç ya da yağdan oluşan sert bir tıkanıklığı çözmez.

Kimyasal gider açıcılar borulara zarar verebilir mi?

Verebilir. Tekrarlanan kullanım gider bağlantı parçalarını aşındırabilir; ayrıca bu ürünler cilt ve gözler için tehlikelidir. Yalnızca son çare olarak kullanın ve etiketteki talimatlara harfiyen uyun.

Gider tıkanıklıkları nasıl önlenir?

Gider süzgeçleri kullanın, yağı ve kahve telvesini lavaboya dökmeyin ve tıpaları düzenli olarak temizleyin. Gidere asla boya ya da erimiş mum dökmeyin.

Bu iş sırasında havlunuz mu lekelendi? Leke nasıl çıkarılır rehberimize bakın. Bunun gibi küçük ev tamirleri, para biriktirmenin de basit bir yoludur.

---

Kaynaklar

• Oregon State University Extension – Home Plumbing Repairs
• MedlinePlus (US National Library of Medicine) – Drain cleaner poisoning
• SBS / The Conversation – Cleaning with vinegar and baking soda: hack or fizz?
• City of Roseville – Sewer backups: Call us first